ፖለቲኳስ ቢሆን...!

                                                                                                                                      19/10/2006

ኳስ ክብ መሆኗ ብቻ ለአለም መነጋገሪያ አላደረጋትም፡፡ በእግር መለወሷም ከቶ አላስናቃትም፡፡ ብዙ ሚሊዮኖችን ታስፈነጥዛለች፤ ብዙ ሚሊዮኖችን ታስመነዝራለች፤ ለብዙ ሚሊዮኖች የስራ እድል ፈጥራ እንጀራ ታበላለች፡፡ ሊያውም “fair play” የሚል የሚዛንን አድልዎ የሚኮንን መፈክር አንግባ! ይልቁንም አለሙን ሁሉ በአንድ ቋንቋ ታዘምራለች፡፡

የግል ብቃትና ልዩ ክህሎት፣የቡድን ስራ እና ቁርጠኛ አመራር፣ የላቀ አፈፃፀም ያለውን ጠንካራ ቡድን ይመሰርታሉ፡፡ ምግብ፣ አልባስ፣ እና መጠለያ፤ የጤና ባለሙያ፣ የስነልቦና አማካሪ፣ ወኔ ወስቃሽ እና ሌሎች ሁሉ ስለ ቡድኑ ውጤት የበኩላቸውን አስተዋፅዖ እረገው በሚመዘገበው ድል ይረካሉ፣ ይቦርቃሉ፡፡ እንኳንና እነሱ ደጋፊዎች በሩቅ ሆነው እርሳቸውን እስኪስቱ  ይደሰታሉ፤ ስለ ድሉ ይዘምራሉ፤ በየቅፅበቱ በሚፈጠሩ ሁኔታዎች ሁሉ በጉጉት ይወራጫሉ፤ በቁጭት ይንገበገባሉ፡፡

ይህ ሁሉ የሚሆነው ግን  ኳስ ገደብ ስላላት፣ እንዲሁም የተጫዋች ቅያሬ ልክ፤ የመለዮ ልብስ አግባብ፤ የግብ ሁኔታ፤ የመከላከልና የአፀፋ ምላሽ፤ ዝላይ፣ መንሸራተት፣ የእጅ ጣልቃ ገብነት፤ የማንቂያ ደውል(ፊሽካ፤) … ብቻ ሁሉም ገደብ አለው፡፡

እነዚህ ገደቦቸች ቢጣሱ የሚያስከትሉት ቅጣት አለ፡፡ ገደቦቹም ሆነ ቅጣቶቹ ለሕዝብ በማያሻማ መልኩ ይቀመጣሉ፡፡ በየደረጃውም በሰፈር ጨዋታዎች ሳይቀሩ ይተገበራሉየበላይ   ጠባቂም አላቸው፡፡ እነርሱም የሚየሻሙ ነጥቦችን ከዘመኑ ጋር እየዘመነ በሚሄደው ቴክኖሎጂ ሳይቀር እየታገዙ የጨዋታውን ተወዳጅነት በ“fair play” መፈክርነት ለማስቀጠል ይተጉለታል፡፡

የኳስ ሜዳ ነገር እንኳንስ እለት እለት ትኩረት ሰጥቶት ቤተሰብ ለሆነው ይቅርና እንደኛ ባጋጣሚ እግር ሲጥለው ለሚያየው እንኳ በፍቅር ትንፋሽን የሚያስውጥ ወደረኛ መስክ ነው፡፡ እነዲያውም ሀገርን የመነግዛት የፖለቲካ ጨዋታ በኳስ ሜዳ ህግ ቢመራ አያሰኝምና ነው?!

በተንኮል መሰንዘርና ማጥቃት ቢጫ/ቀይ እና የቅጣት ምት ቢያሰስከትሉ፤ ከሚገባው በላይ ሹም ሽረት ለማድረግ አሰልጣኙ ገደብ ቢኖርበት፤ ከመስመር ውጭ በወጣ ኳስ ራስን ለመከላከልም ሆነ ተቀናቃኝን ለማጥቃት እንዳይቻል የመስመር ዳኛው እንደሚጠባበቅ በስልጣን ላይ ያለው ፖለቲከኛ ሀይ ባይ ቢኖረው፤ እንደ “Goal-line” ቴክኖሎጂ የምርጫ ኮሮጆ ላይ እፍረት እንዳይኖር ውጤት መጠበቂያ ቢበጅለት፤ በጉጉት የማጥቃት ውጤት ላይ ላሉት ከጨዋታ ውጪ(off side) ምልክት ቢውለበለብ፤

ጉዳት የደረሰበት ወይም የተበደለ እጁን ከፍ አድርጎ ምልክት የሚሰጠውና አይቶ የሚቨይንለት ጤናማ ዳኛ ቢሰየም፤ በዕድ አካላትን ወይም ተደራቢ የመጫወቻ ኳስን አለያም ህገ-ተላላፊ አሰልጣኝን ከሜዳ የማስወጣት መብት ያለው ዳኛ ቢቆም፤ በትክክል ግብ ላገባው ወይም ለግቡ አስተዋጥዖ የሆነውን ሰው እና እንቅስቃሴ ተመልካች በማያሻማ መልኩ የሚያስችል ማሳያ(Re-play) ቢኖር፤

ቢጫና ቀይ ካርድ አይተው ከሜዳ የተወገዱ ተጫዋቾች ቅጣታቸውን ጨርሰው እነደሚመለሱት በፖለቲካ የቆሰሉና የታሰሩት በግልፅ ህግ ከሆነ ከቅጣት መልስ ቢሰለፉ፤ በጉዳት  ከሜዳ ውጭ ስለሆኑ ተጫዋቾች ሳይወሸከት  ለህዝብ ይፋ ቢሆን፤ … ወዘተ፡፡

አዎ! በበርካቶች ዘንድ ተወዳጅነት ያለው እግር ኳስ ዛሬም በብራዚል የአለም ዋንጫ ፉክክር የሚዮኖችን ልብ እንደሰቀለ ቀጥሏል፡፡ ኳስ ክብ ናትና ነገ ደግሞ በሌላ ስፍራ እንጠብቃታለን፡፡ ይህ ሁሉ የሚሆነው በዘጠና ደቂቃ የጊዜ ገደብ የታጠረች በመሆኗ ነው፡፡ የባከነ ሰዓት በአግባብ ይካሳል፡፡ በአንዳች ያለገደብ መንዛዛት የለም፡፡ ይህ የዘጠና ደቂቃ ገደብ ባይኖር  ተጨዋቾች ይደክማሉ፣ ተቀናቃኛቸውን ሮጠው ኳስ ማስጣል ሰረለማይቻላቸው ትግል፣ ግፊያና ጠረባ ያበዛሉ፤ በሜዳ ተዝለፍልፈው የሚወድቁም፣ በዚያው ያሸለቡም አሉ፡፡ ስለዚህ የጊዜ ገደብ መኖሩ የግድ ጠቃሚ ይሆናል፡፡

የኛ ሀገር ስልጣን ግን ገና ብዙ ያልተቀመጡለትና የማይከበሩ ህጎችና ገደቦች አሉት፡፡ ስልጣን ስራ ሳይሆን ትዳር የሆነባቸው አቅም አጥተው ተዝለፍልፈው ስላልወደቁ ብቻ ሰማኒያ እንደመቅደድ አሳፍሯቸው የሙጥኝ ብለውት እየተዝለፈለፉ አንዳንዶችም ጭራሽ በስልጣን ሜዳ ወድቀው ሲሞቱ እያየን ነው፡፡

ዋይ! አለማዊም፤ አፍሪካዊም፤ ኢትዮጲያዊም ባልሆን ፖለቲኳስ እንደግርኳስ በ“fair play” ብትመራ ደስ ይለኝና በነገር ሁሉ መከፋቴ ይቀርልኝ አልነበረምና ነው?!